Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Geisternetz</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Geisternetz"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Geisternetz rootpage-Geisternetz skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Geisternetz</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr">


<p>Als <b>Geisternetz</b> wird ein <a href="Fischernetz" title="Fischernetz">Fischernetz</a> bezeichnet, das beim <a href="Fischerei" title="Fischerei">Fischfang</a> (z.&nbsp;B. im Sturm, in Notsituation, bei Netzhakern) verlorenging oder absichtlich im Meer entsorgt wurde und seitdem dort herumtreibt oder sich am Meeresgrund verfangen hat. Hierbei kann es sich um kleinere Netze aus der küstennahen <a href="Stellnetz" title="Stellnetz">Stellnetzfischerei</a> oder <a href="Reuse" title="Reuse">Reusenfischerei</a> handeln, aber auch um große <a href="Schleppnetz" class="mw-redirect" title="Schleppnetz">Schleppnetze</a> oder <a href="Treibnetzfischerei" title="Treibnetzfischerei">Treibnetze</a>, die in der <a href="Hochseefischerei" title="Hochseefischerei">Hochseefischerei</a> eingesetzt werden. Zusätzlich gehen zu den eigentlichen Netzen auch noch die dazugehörigen Leinen, Scherbretter und andere Teile verloren und können dann sehr lange Zeit, oft auch für Jahrzehnte im Meer treiben.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Umweltauswirkungen">Umweltauswirkungen</h2></div>

<p>Im Meer treibende, unmarkierte Fischernetze stellen eine Gefahr für Fische, Meeressäuger, Vögel und andere Tiere dar, die sich dort verfangen und verenden. Die in der Regel aus <a href="Kunststoff" title="Kunststoff">Kunststoffen</a> bestehenden Netze können zudem selbst giftige <a href="Chemikalie" title="Chemikalie">Chemikalien</a> wie z.&nbsp;B. <a href="Weichmacher" title="Weichmacher">Weichmacher</a> freisetzen. Beim Rollen über den Meeresgrund, im Wellengang (mechanischer Abrieb) und unter UV-Einfluss (<a href="Spr%C3%B6digkeit" title="Sprödigkeit">Versprödung</a>) zersetzen sich die Netze zu <a href="Mikropartikel" title="Mikropartikel">Mikropartikeln</a> (<a href="Mikroplastik" title="Mikroplastik">Mikroplastik</a>), die auch in die <a href="Nahrungskette" title="Nahrungskette">Nahrungskette</a> gelangen: Nahezu zehn Prozent des Mülls (insbesondere reißfeste <a href="Polymer" title="Polymer">Polymere</a>) in den <a href="Ozean" title="Ozean">Ozeanen</a> besteht aus Geisternetzen.<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Nach neuesten Studien beträgt der Anteil von Geisternetzen am Plastikmüll im Meer weltweit sogar zwischen 30 und 50&nbsp;%.<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Gemäß einer Studie der <a href="Ern%C3%A4hrungs-_und_Landwirtschaftsorganisation_der_Vereinten_Nationen" title="Ernährungs- und Landwirtschaftsorganisation der Vereinten Nationen">Ernährungs- und Landwirtschaftsorganisation der Vereinten Nationen</a> <a href="FAO" class="mw-redirect" title="FAO">FAO</a> von 2016 landen allein in den europäischen Meeren pro Jahr rund 1.250 Kilometer Fischereinetze als Geisternetze, weltweit sei die Fischerei Verursacher mehr als einer Mio. Tonnen <a href="Plastikm%C3%BCll_in_den_Ozeanen" title="Plastikmüll in den Ozeanen">Plastikmülls in den Ozeanen</a>.<sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>Gegenwärtig beschäftigen sich verschiedene Arbeitsgruppen mit der Bergung der Netze beziehungsweise der Untersuchung, ob solche herrenlosen Netze nicht auch unter Umständen eine Chance für die Umwelt bieten können, indem sie als Habitat für Tiere und Pflanzen dienen.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Archäologische_Funde"><span id="Arch.C3.A4ologische_Funde"></span>Archäologische Funde</h2></div>
<p>Oftmals gehen Schleppnetze beim Kontakt mit Wracks verloren, verheddern sich in den Schiffsresten und müssen aufgegeben werden. Historische Wracks können hierdurch beschädigt werden. Beim Versuch, die Netze zu bergen, können Aufbauten abgerissen und somit zu einem Problem für die <a href="Unterwasserarch%C3%A4ologie" title="Unterwasserarchäologie">Unterwasserarchäologie</a> werden. Meistens werden solche Netzhakerpositionen durch Fischer notiert und gemieden, stellen sie doch eine Gefahr für den Verlust weiterer Fischernetze dar. Aber auch treibende Netze können sich in Wracks verhaken, diese durch erhöhten Strömungswiderstand belasten oder zur <a href="Kolk" title="Kolk">Auskolkung</a> beitragen.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Datenbank_und_Survey">Datenbank und Survey</h2></div>
<p>Im Zuge des drittmittelgeförderten Projekts „Geisternetze – Falle oder Habitat?“ sollte ab 2015 durch die Scientific Diving Association Kiel und Terra Mare Excavation &amp; Research unter Einbindung von <a href="Sporttauchen" title="Sporttauchen">Sport-</a> und <a href="Forschungstauchen" title="Forschungstauchen">Forschungstauchern</a> sowie der Fischereiindustrie ein Meldesystem bzw. eine Datenbank für verlorenes Fischfangzeug umgesetzt und wissenschaftlich begleitet werden.<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Beseitigung_von_Netzen">Beseitigung von Netzen</h2></div>
<p>Verschiedene Organisationen bergen seit einigen Jahren Geisternetze aus den Meeren. Dazu gehören beispielsweise der WWF, das Ocean Voyages Institute, die <a href="Gesellschaft_zur_Rettung_der_Delphine" title="Gesellschaft zur Rettung der Delphine">Gesellschaft zur Rettung der Delphine</a> sowie Healthy Seas mit Ghost Diving.<sup id="cite_ref-6" class="reference"><a href="#cite_note-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-7" class="reference"><a href="#cite_note-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-8" class="reference"><a href="#cite_note-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-9" class="reference"><a href="#cite_note-9"><span class="cite-bracket">[</span>9<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Der WWF hat zwischen 2014 und 2020 18 Tonnen Geisternetze aus der Ostsee geborgen, Ghost Diving und Healthy Seas haben mit ihren freiwilligen technischen Tauchern seit 2013 über 585 Tonnen Geisternetze geborgen.<sup id="cite_ref-10" class="reference"><a href="#cite_note-10"><span class="cite-bracket">[</span>10<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-11" class="reference"><a href="#cite_note-11"><span class="cite-bracket">[</span>11<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>An den Aktivitäten von Natur- und Meeresschutzorganisationen beteiligen sich auch privatwirtschaftliche Unternehmen, wie zum Beispiel <a href="T%C3%B6nsmeier" title="Tönsmeier">Tönsmeier</a> oder das Unternehmen Bracenet.<sup id="cite_ref-12" class="reference"><a href="#cite_note-12"><span class="cite-bracket">[</span>12<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-13" class="reference"><a href="#cite_note-13"><span class="cite-bracket">[</span>13<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;"><div class="noresize noviewer" style="display:inline-block; line-height:10px; min-width:1.6em; text-align:center;" aria-hidden="true" role="presentation"><span class="mw-default-size" typeof="mw:File"><span title="Commons"></span></span></div><b><span class=""><a class="external text" href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ghost_nets?uselang=de"><span lang="en">Commons</span>: Geisternetz</a></span></b>&nbsp;– Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien</div>
<div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;"><span class="noviewer" style="display:inline-block; line-height:10px; min-width:1.6em; text-align:center;" aria-hidden="true" role="presentation"><span class="mw-default-size" typeof="mw:File"><span title="Wiktionary"></span></span></span><b><a href="https://de.wiktionary.org/wiki/Geisternetz" class="extiw external" title="wikt:Geisternetz">Wiktionary: Geisternetz</a></b>&nbsp;– Bedeutungserklärungen, Wortherkunft, Synonyme, Übersetzungen</div>
<ul><li>Geisternetze: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.geisternetze.de/">Projekt Geisternetze</a></li>
<li>WWF Deutschland: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.wwf.de/spenden-helfen/fuer-ein-projekt-spenden/geisternetze-in-der-ostsee/">Geisternetze in der Ostsee</a></li>
<li>Küstenunion Deutschland, EUCC-D: Fotokollektion zum Thema <a rel="nofollow" class="external text" href="http://databases.eucc-d.de/plugins/pictures/index.php?search=Geisternetz&amp;kw1=0&amp;kw2=0&amp;kw3=0&amp;kw4=0&amp;resolution=0&amp;dialog_identifier=PictureFormSearch&amp;dialog_selectedsubpage=-1&amp;issearch=1#search=Geisternetz&amp;useMap=0&amp;latmin=49.83414882337486&amp;latmax=86.40160303812208&amp;lngmin=132.46179208301987&amp;lngmax=-37.69445791698013">Geisternetze</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<div class="mw-references-wrap mw-references-columns"><ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://dipbt.bundestag.de/doc/btd/18/086/1808678.pdf">Antwort der deutschen Bundesregierung auf eine Kleine Anfrage</a></span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.wwf.de/themen-projekte/meere-kuesten/plastik/geisternetze/">Geisternetze - tödliche Gefahr</a> auf <a href="WWF" title="WWF">www.wwf.de</a>, 17. August 2018</span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite">Michael Weiland: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.greenpeace.de/themen/meere/untot-unter-wasser"><i>Untot unter Wasser.</i></a> <a href="Greenpeace" title="Greenpeace">Greenpeace</a>, 13.&nbsp;Mai 2016,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 14.&nbsp;Juli 2016</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AGeisternetz&amp;rft.title=Untot+unter+Wasser&amp;rft.description=Untot+unter+Wasser&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.greenpeace.de%2Fthemen%2Fmeere%2Funtot-unter-wasser&amp;rft.creator=Michael+Weiland&amp;rft.publisher=%5B%5BGreenpeace%5D%5D&amp;rft.date=2016-05-13">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://geisternetze.de/projektinfos.php"><i>Das Projekt.</i></a> In: <i>Geisternetze – Falle oder Habitat?</i> Scientific Diving Association,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 14.&nbsp;Juli 2016</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AGeisternetz&amp;rft.title=Das+Projekt&amp;rft.description=Das+Projekt&amp;rft.identifier=http%3A%2F%2Fgeisternetze.de%2Fprojektinfos.php&amp;rft.publisher=Scientific+Diving+Association&amp;rft.date=">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.terra-mare.net/?deutsch/aus-der-praxis"><i>Aus der Praxis.</i></a> Terra Mare Excavation &amp; Research,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 14.&nbsp;Juli 2016</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AGeisternetz&amp;rft.title=Aus+der+Praxis&amp;rft.description=Aus+der+Praxis&amp;rft.identifier=http%3A%2F%2Fwww.terra-mare.net%2F%3Fdeutsch%2Faus-der-praxis&amp;rft.publisher=Terra+Mare+Excavation+%26+Research&amp;rft.date=">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-6"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-6">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.wwf.de/themen-projekte/projektregionen/ostsee/geisternetze"><i>Geisternetze aus der Ostsee bergen.</i></a> WWF Deutschland, 24.&nbsp;März 2021,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 25.&nbsp;März 2021</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AGeisternetz&amp;rft.title=Geisternetze+aus+der+Ostsee+bergen&amp;rft.description=Geisternetze+aus+der+Ostsee+bergen&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.wwf.de%2Fthemen-projekte%2Fprojektregionen%2Fostsee%2Fgeisternetze&amp;rft.publisher=WWF+Deutschland&amp;rft.date=2021-03-24">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-7"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-7">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.oceanvoyagesinstitute.org/"><i>OCEAN VOYAGES INSTITUTE COMMITS TO REMOVING 1 MILLION POUNDS OF PLASTIC FROM THE OCEAN.</i></a> Ocean Voyages Institute,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 25.&nbsp;März 2021</span> (englisch).</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AGeisternetz&amp;rft.title=OCEAN+VOYAGES+INSTITUTE+COMMITS+TO+REMOVING+1+MILLION+POUNDS+OF+PLASTIC+FROM+THE+OCEAN&amp;rft.description=OCEAN+VOYAGES+INSTITUTE+COMMITS+TO+REMOVING+1+MILLION+POUNDS+OF+PLASTIC+FROM+THE+OCEAN&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.oceanvoyagesinstitute.org&amp;rft.publisher=Ocean+Voyages+Institute&amp;rft.date=&amp;rft.language=Englisch">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-8"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-8">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.delphinschutz.org/projekte/geisternetze/"><i>Geisternetze – Bergungsaktionen.</i></a> Gesellschaft zur Rettung der Delfine,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 25.&nbsp;März 2021</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AGeisternetz&amp;rft.title=Geisternetze+%E2%80%93+Bergungsaktionen&amp;rft.description=Geisternetze+%E2%80%93+Bergungsaktionen&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.delphinschutz.org%2Fprojekte%2Fgeisternetze%2F&amp;rft.publisher=Gesellschaft+zur+Rettung+der+Delfine&amp;rft.date=">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-9"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-9">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.healthyseas.org/marine-protection/#our-impact"><i>For a sustainable tomorrow.</i></a> Healthy Seas,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 25.&nbsp;März 2021</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AGeisternetz&amp;rft.title=For+a+sustainable+tomorrow&amp;rft.description=For+a+sustainable+tomorrow&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.healthyseas.org%2Fmarine-protection%2F%23our-impact&amp;rft.publisher=Healthy+Seas&amp;rft.date=">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-10"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-10">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.wwf.de/2020/oktober/geisternetze-die-unsichtbare-gefahr"><i>Geisternetze – die unsichtbare Gefahr.</i></a> WWF Deutschland, 29.&nbsp;Oktober 2020,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 25.&nbsp;März 2021</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AGeisternetz&amp;rft.title=Geisternetze+%E2%80%93+die+unsichtbare+Gefahr&amp;rft.description=Geisternetze+%E2%80%93+die+unsichtbare+Gefahr&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.wwf.de%2F2020%2Foktober%2Fgeisternetze-die-unsichtbare-gefahr&amp;rft.publisher=WWF+Deutschland&amp;rft.date=2020-10-29">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-11"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-11">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.healthyseas.org/marine-protection/#our-impact"><i>For a sustainable tomorrow.</i></a> Healthy Seas,<span class="Abrufdatum"> abgerufen am 25.&nbsp;März 2021</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AGeisternetz&amp;rft.title=For+a+sustainable+tomorrow&amp;rft.description=For+a+sustainable+tomorrow&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fwww.healthyseas.org%2Fmarine-protection%2F%23our-impact&amp;rft.publisher=Healthy+Seas&amp;rft.date=">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-12"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-12">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.wwf.de/zusammenarbeit-mit-unternehmen/toensmeier/"><i>Tönsmeier unterstützt das Projekt Geisternetze des WWF.</i></a> In: <i>WWF Deutschland.</i><span class="Abrufdatum"> Abgerufen am 14.&nbsp;Juli 2016</span>.</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AGeisternetz&amp;rft.title=T%C3%B6nsmeier+unterst%C3%BCtzt+das+Projekt+Geisternetze+des+WWF&amp;rft.description=T%C3%B6nsmeier+unterst%C3%BCtzt+das+Projekt+Geisternetze+des+WWF&amp;rft.identifier=http%3A%2F%2Fwww.wwf.de%2Fzusammenarbeit-mit-unternehmen%2Ftoensmeier%2F&amp;rft.date=">&nbsp;</span></span>
</li>
<li id="cite_note-13"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-13">↑</a></span> <span class="reference-text"><span class="cite"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://web.archive.org/web/20210416233632/https://www.nachhaltigkeitspreis.de/nea/finalisten/bracenet/"><i>Deutscher Nachhaltigkeitspreis: Bracenet.</i></a> Deutscher Nachhaltigkeitspreis, archiviert vom <style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r250917974">
/* start https://de.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-position:center right!important;background-repeat:no-repeat!important}body.skin-minerva .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/OOjs_UI_icon_external-link-ltr-progressive.svg")!important;background-size:10px!important;padding-right:13px!important}body.skin-timeless .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a,body.skin-monobook .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/MediaWiki_external_link_icon.svg")!important;padding-right:13px!important}body.skin-vector .mw-parser-output .dewiki-iconexternal>a{background-image:url("./_mw_/Link.ernal-small-ltr-progressive.svg")!important;background-size:0.857em!important;padding-right:1em!important}


/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><span class="dewiki-iconexternal"><a class="external text" href="https://redirecter.toolforge.org/?url=https%3A%2F%2Fwww.nachhaltigkeitspreis.de%2Fnea%2Ffinalisten%2Fbracenet%2F">Original</a></span> (nicht mehr online verfügbar) am <span style="white-space:nowrap;">16.&nbsp;April 2021</span><span>;</span><span class="Abrufdatum"> abgerufen am 25.&nbsp;März 2021</span>.</span> <small class="archiv-bot"><span class="wp_boppel noviewer" aria-hidden="true" role="presentation"><span typeof="mw:File"><span title="i"></span></span></span>&nbsp;<b>Info:</b> Der Archivlink wurde automatisch eingesetzt und noch nicht geprüft. Bitte prüfe Original- und Archivlink gemäß Anleitung und entferne dann diesen Hinweis.</small><span style="display:none"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://IABotmemento.invalid/https://www.nachhaltigkeitspreis.de/nea/finalisten/bracenet/">@1</a></span><span style="display:none"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.nachhaltigkeitspreis.de/nea/finalisten/bracenet/">@2</a></span><span style="display:none">Vorlage:Webachiv/IABot/www.nachhaltigkeitspreis.de</span><span style="display: none;" class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Adc&amp;rfr_id=info%3Asid%2Fde.wikipedia.org%3AGeisternetz&amp;rft.title=Deutscher+Nachhaltigkeitspreis%3A+Bracenet&amp;rft.description=Deutscher+Nachhaltigkeitspreis%3A+Bracenet&amp;rft.identifier=https%3A%2F%2Fweb.archive.org%2Fweb%2F20210416233632%2Fhttps%3A%2F%2Fwww.nachhaltigkeitspreis.de%2Fnea%2Ffinalisten%2Fbracenet%2F&amp;rft.publisher=Deutscher+Nachhaltigkeitspreis&amp;rft.date=&amp;rft.source=https://www.nachhaltigkeitspreis.de/nea/finalisten/bracenet/">&nbsp;</span></span>
</li>
</ol></div></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-11-29" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Geisternetz&amp;oldid=261964517">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>